22 juni 2014

Boodschappen doen in Noorwegen (en Trondheim in het bijzonder)


Ga je naar Noorwegen? Wat fijn! Noorwegen is een geweldig land en ik heb wel een paar tips om Noorwegen in de vorm van boodschappen mee te nemen naar huis. Welke culinaire souvenirs kan je kopen?

Mijn reisje naar Trondheim deze maand begon met een facebook-berichtje waarin men het Noorse plaatsje Hell noemde. Het dorp ligt direct naast het vliegveld van Trondheim (Værnas) en als je ter plekke een uurtje over hebt zou je er zo heen kunnen wandelen. Ik bedacht me hoe leuk het zou zijn om in Trondheim op het station te vragen om “One ticket to Hell, please” of “I want to go to Hell”. Bovendien heeft het stationnetje nog het oude bord hangen waarop staat: HELL GODS EXPEDITION.


Het is gewoon Noors voor ‘goederenvervoer’, maar geef toe dat het een mooie combi is? De avond erna boekte ik een retourtje Trondheim, want het was tijd voor mijn jaarlijkse uitje, waarbij ik altijd alleen op stap ga, en Trondheim was een plaats zo goed als elk ander. Bovendien was ik tot mijn schrik al acht jaar niet meer in Noorwegen geweest. De laatste keer waren Meneer en ik gaan kajakken in de fjorden, maar sindsdien waren er drie kinderen bijgekomen en dan zit je voorlopig niet meer in je bootje… Tijd om weer eens terug te gaan.




Trondheim dus. Wat ik na die acht jaar even over het hoofd had gezien is dat Noorwegen nog steeds schrikbarend duur is. Nou ja, ik wist het wel, maar voor deze zuinige Hollandse was het wel even slikken om 12 euro voor een broodje te betalen. En toen kocht ik ook nog per ongeluk een tweedehands boek voor 35 euro. Wat?? Ik wilde me niet laten kennen bij de kassa, maar Noorwegen moet wel het enige land zijn waar de tweedehands boeken qua prijs niet onderdoen voor de nieuwe exemplaren. Overigens is het een mooi compleet boek over de Noorse keuken, dus jullie zien er hier vast nog wel eens iets uit langs komen.

Maar goed, uit eten gaan (drie gangen) kost je ook al gauw 500 Noorse kronen, wat momenteel overeen komt met 60 euro. Voor 1 persoon en zonder drank dus. Wanneer je wat wijn van de wijnkaart erbij zoekt kan je de rekening bijna verdubbelen.  Een broodje hamburger met friet kost je 25 euro, een pizza 25 tot 35 euro, een broodje garnalen aan een tafeltje was 18 euro (!!), een belegd broodje om mee te nemen gaat al snel richting de 10 euro, en een halve liter bier of 1 glas wijn kost je in de kroeg zonder uitzondering 10 euro. De Noren zelf hebben er geen enkele moeite mee, want Solsiden (een klein stripje restaurantboulevard in de haven) in Trondheim zat elke avond stampvol met mensen die allemaal al meerdere glazen op hadden.

En wat eet je er dan bij? In Trondheim kom je overal bacalhao tegen. Portugees? Welnee joh, de gedroogde vis komt gewoon uit Noorwegen en ze lusten hem hier ook graag. Met recht trouwens. Verder zijn Noren grootverbruikers in (diepvries)pizza en vissoep. Noorse aardbeien schijnen de beste te zijn, ze hebben gedroogde hammen (spekemat), heel veel hotdogs (de snack bij uitstek), viskoekjes, maar ook visballen en vispudding. Dat klinkt vies, maar ook dat valt reuze mee. Daarnaast is ook het hele suikervrije / glutenvrije / lactosevrije / tarwevrije / koolhydraatarm-circus hier geland en vooral het 5:2 dieet is de rage op dit moment.

Solsiden, Trondheim

Boodschappen doen is ook een mijnenveld voor de geldbewuste consument. Ik meen dat er nagenoeg niets te koop was onder de 20 kronen (=2,40 euro). Ik heb enkele willekeurige prijzen genoteerd:

een zakje snoep: 3,50 euro
een kilo verse kersen: 10 euro
pakje koekjes/ chips / knäckebröd: minimaal 3 euro
een pond viskoekjes: vanaf 3,60 tot bijna 10 euro
een zoet broodje: 2,40 euro
een blikje bier: vanaf 3,50 euro

Maar na enkele dagen besef je dat je beter alle scrupules overboord kan zetten, anders verhonger je. Meneer wist dat al, want die komt meerdere keren per jaar in Oslo, dus die bezwoer me telefonisch na een dag al dat ik er niet op moest letten. En wanneer je dan eindelijk je creditkaart groen licht hebt gegeven, wat neem je dan mee? Nou, daar heb ik wel wat ideeën over. Maar eerst moet ik kwijt in wat voor soort supermarkt ik terecht kwam, zo vlak naast mijn hotel. Let wel dat Trondheim zo’n 170.000 inwoners heeft en daarmee is het kleiner dan ons Almere. Nu woon ik in Almere, en ik kan jullie verzekeren dat de grootste supermarkt hier tekort schiet in het assortiment wanneer je het vergelijkt met die in Trondheim. Ik zag producten in de schappen waarvoor je hier naar een toko, markt of speciale biowinkel moet.



Ganzenvet? Kikkererwtenmeel? Jam, speciaal voor bij de foie gras? Chipotle pepers. Verse vis natuurlijk, maar goed en veel, en breed gepresenteerd als bij de visboer. Ook koks die kant-en-klaar maaltijden bereiden. Ik hoefde er maar 50 meter verder voor te lopen vanaf mijn hotel. O ja, en een scala aan obscuur bier waar je hier u tegen zegt. Maar dat bier is daar dan ook wel een dingetje. Sinds kort mag het überhaupt in de supermarkt staan (verder wordt drank verkocht in de staatswinkel) en de microbryggeri  is hier erg hip: minibierbrouwerijen die kleine hoeveelheden produceren. Maar niet alleen Scandinavisch. Ook de microbiertjes uit andere landen staan hier in de schappen. Heel opmerkelijk wanneer de AH hier weliswaar 15 meter bier heeft staan, maar toch niet veel verder komt dan de grote merken. En oh, wat dacht je van dit soort flesjes cola en ander fris? Uit Engeland, in Noorwegen, en wat een schatjes (3,60 euro per flesje van 275 ml!):



Bier

Schrik niet van speenvarkentjes of schapenschedels:


Vanillepulver (vermalen vanillestokjes)


Leuke kruiden (dit is een chili-cacaomengsel, voor desserts)


Chips met zout en appelsmaak:


(Zweedse) punschrullar (jaja, de IKEA verkoopt ze ook). In Zweden heten ze 'stofzuigers'. Ze staan nog steeds op mijn culinaire to-do-lijst:


Klippfisk (gedroogde en gezouten kabeljauw):


Fiskekaker:


Ze hebben überhaupt veel soorten bereidingen voor vis:



Polarbrød (ik ben er gek op. Het is zacht en een beetje zoet, maar ik eet het met hartig beleg):



Lefse en lomper – een soort Noorse tortilla. Vaak gemaakt van aardappel, tarwebloem en rogge, maar zonder aardappel kan ook. Het verschil is me nog niet helemaal duidelijk, maar ik meen dat de lomper altijd met aardappelpuree worden gemaakt.

Tubes ‘kaviaar’ (van kabeljauw):



Mosterd (heel mild en vrij zoet) voor op de hotdogs.

Molte-bessen zijn een soort gele frambozen, die je in het wild plukt. Je kunt ze natuurlijk ook als jam meenemen naar huis.

Hotdogs natuurlijk. Daar maken ze in de supermarkt wel een paar meter voor vrij. De variaties zijn vervolgens eindeloos:

 


Brunost is een kaas met de structuur van Goudse kaas, maar het is karamelbruin en zo smaakt het ook. Het is een vrij zoete kaas, die wel aan dulce de leche doet denken. Het is lekker, maar het gaat richting 'acquired taste'. Niet te verwarren met gammelost, wat zonder twijfel 'acquired taste' is. Gammelost heeft haren. En daar laat ik het bij. Google maar voor een plaatje; dan weet je genoeg.

links: bullar met brunost

“Schoolbrood” – een wit bolletje met kardemom (bullar), gevuld met banketbakkersroom en afgedekt met wit glazuur. Maar kaneelbroodjes zijn er ook. En wafels.


In de vriezer vind je verder ook veel wild. Rendier natuurlijk, maar ook allerlei gevogelte, zoals fazant.

En er is natuurlijk knäckebröd. Daar hebben ze genoeg van. Ook in van die leuke ronde wagenwielen of als flatbrød: dat is flinterdun knäckebröd:



En als je het niet meer weet, dan kan je in Trondheim naast de vismarkt Ravnklua ook nog terecht bij de geweldige combi Indiaas en Noors eten (?? ja maar, hoe dan? rakfisk met tandoorikruiden?) (nog even tussen haakjes over heet eten: niets is heet in Noorwegen. Als ze beloven dat het 'heel erg heet is', dan zou het kunnen dat je een lichte tinteling op je tong voelt.) 
Oh, en over rakfisk: doe maar niet. Het is vis die wordt gezouten en gefermenteerd, dan tot een jaar lang bewaard, en vervolgens rauw wordt gegeten.



En voor wie nog wilt weten wat je in Trondheim aan zou moeten vangen met je tijd, heb ik ook wel een paar tips:

Bovenaan mijn lijstje stond de Nidaros kathedraal. Al sinds de middeleeuwen was dit het eindpunt voor massa’s pelgrims, die zelfs uit Spanje hierheen kwamen. Trondheim heette vroeger Nidaros en het was de hoofdstad van Noorwegen. Je kunt de routes nog steeds lopen (zoek op ‘Pelgrimsleden’). De kerk is op zich vrij sober, maar indrukwekkend. Je kunt de nauwe toren inklimmen (zo nauw dat je soms even met je schouders vast zit) waarna je uitkijkt over de stad. Ook de crypte vond ik interessant. Hier hebben ze de oudste grafstenen van de kerk verzameld, waaronder die uit de 13e eeuw. Zuurstof is trouwens schaars in de kelder. Dat is vervelend, want ik had er langer willen kijken, maar na tien minuten vluchtte ik naar boven.


Bakkelandet is de oude houten wijk langs de rivier. Vooral de oude huizen aan het water zelf zijn erg pittoresk.




Het Kristiansenfort biedt ook een (gratis) uitkijkpunt over de stad:


Ga vooral de bergen in! Bymarka (het natuurgebied aan de westkant van de stad) biedt veel wandelpaden, maar als je het simpel wilt houden, kan je met de tram, en er is maar 1 lijn, omhoog naar Lian. De tram vertrekt uit het centrum. In Lian zit je al halverwege de berg. Hier vind je een restaurant en je kunt ruim drie kilometer verder lopen naar de ‘skistua’ (de skihut). Ook daar kan je wat drinken en eten en je pakt er de bus weer terug. Alles simpel, maar effectief. Misschien heeft u mazzel om diezelfde naakte viking knappe Noor tegen te komen die op de zonnige zaterdag in slechts een kort broekje de berg kwam afdraven. Ik had mijn camera in mijn handen, maar ik durfde niet af te drukken… J

Verwacht overigens niet dat die ene wandelaar die u onderweg tegenkomt u zal groeten. De Noren zijn erg op zichzelf. Ik sprak wel met een dame, maar die bleek dan ook van origine uit Ierland te komen…



Munkholmen is het eilandje voor de kust. Vroeger een eiland met een gevangenis erop, maar tegenwoordig wordt het gebruikt als zwem-en zonplek:


Tenslotte zijn er twee wandelroutes rond de stad: de Nidelva Stien en de Ladestien. Ook kan je kajakken, met of zonder gids, op de rivier. Er wordt sowieso ontzettend veel gesport. Hardlopen, langlaufen (en zomers op wieltjes), wielrennen; het is allemaal erg populair.

Maar goed, duur dus. Daar krijg je wel wat voor terug. Het hele land is schoon, opgeruimd en goed geregeld. Noorwegen heeft duidelijk de zaken op orde. Dat zie je wel eens anders (hm, Engeland, zei je wat?)  En het heeft natuurlijk betoverend natuurschoon: de fjorden, het hooggebergte en de Lofoten zijn meer dan de moeite waard. Kortom: geld sparen en gaan!

Heb je nog een ander idee, een must have voor het boodschappenkarretje? Laat het eens hieronder weten!

Misschien ook interessant? Boodschappen doen in Zweden


Vond je het een leuk bericht? Deel het dan alstjeblieft met de knoppen hieronder!




5 opmerkingen:

Anoniem zei

Leuk dat "Indiase" restaurantje. Ik zag ooit tegenover mijn hotel in Oslo een Indiaas restaurant dat Mirch (peper) heette. Grappige naam nu ik begrijp dat ze dat waarschijnlijk bijna niet gebruikten.

Eerst Koken zei

:) ze hebben idd een andere perceptie van 'heet'. Ik las ooit in een recept de aanbeveling om slechts een mespuntje sambal oelek in het gerecht te doen, want het was gevaarlijk heet!

Bert zei

Wat geweldig!!

Ik ben afgelopen april in Zweden geweest (met 20 graden de eerste week, en daarna zelfs sneeuw in de 2e week), en ik herken er best nog een aantal producten van terug. Vooral het platte zachte brood was erg lekker. Dat mis ik nog steeds. Knäckebröd is lekker, maar het kan niet tegen dat zachte brood op.
De prijzen waren in Zweden ook aan de hoge kant, maar lang niet zo schrikbarend als Noorwegen! En wat me opviel waren de vele soorten vlees die je in vrijwel iedere supermarkt kon krijgen.
Grappig ook dat de kaneelbolletjes en de kardemom ook in Noorwegen terug te vinden zijn. In Zweden had je bij Starbucks-achtige cafeetjes zelfs bakjes met kaneel en kardemom staan. (Ik ben er nog steeds niet uit of dat nou voor in de thee, koffie of voor over je broodje/taart bedoeld is.)

Eerst Koken zei

Hoi Bert, Nu je het zegt; in Noorwegen stond er ook kaneel (of kardemom?) in de koffiehoek in het hotel. Ik neem aan dat het voor de koffie was. En ze zijn inderdaad in beide landen verzot op kardemom.

Lot zei

Geweldig verslag van je tripje, een stad om ook alleen rond te trekken.
Ik ben er nooit geweest maar ouders hebben er jarenlang rondgetrokken in hotels of met caravan en waren gek op Noorwegen.
Ik kreeg eens een zilveren armband in een soort slang van 5 cm. hoog met heel veel kronkels ik heb er altijd veel aandacht mee getrokken. Dat is dus mijn mooiste souvenir uit Noorwegen.