28 juni 2011

Ananassiroop en andere smaken



Heel even zette mijn dochter haar anti-lekbeker neer, omdat ze haar volkoren boterham met pindakaas door de bak met duplo wilde trekken, en net toen ze zich weer omkeerde, graaide haar zus het drinken voor haar neus weg! Schrikken natuurlijk en reden om te laten zien hoe hard een meisje kan schreeuwen. Het leven is hard als je een jaar oud bent… En gelijk had ze, want deze siroop laat je je niet zomaar afpakken. Wij hebben zelf ook een vergelijkend warenonderzoek gedaan en hebben onze aardbeiensiroop van puur aardbeisap en suiker, naast de aardbeisiroop van Karvan Cevitam gezet. De uitkomst was schokkend. De drankjes waren niet alleen compleet verschillend; ze kwamen gewoon uit verschillende melkwegstelsels! Maar wat zit er dan in de KC-siroop? Wat? 7,5% aardbei gemeten op de hele fles? Wat zit er dan wel in? Ah juist: appelsap.


Ik zal niet zeggen dat 'homemade' altijd beter is, maar siroop is dat meestal wel. Ze zijn een maand of 6 te bewaren, maar dat halen wij nooit! Deze aardbei- en ananassiroop was al met een paar dagen op en de kinderen vochten erom (dat was nou ook weer niet de bedoeling). Dit is een standaard recept dat bruikbaar is voor allerlei verschillende fruitsappen. Siroop maak je echt van alles; van gember tot aardbei, kiwi, sinaasappelsap, vijgen of dus ananas… Op dit blog staan overigens al recepten voor een gembersiroop en een vlierbloesemsiroop van troebel appelsap. En we werken door. Hoog op de verlanglijst staat siroop van bloedsinaasappel.


Het citroenzuur is qua smaak te vervangen met vers citroensap, maar het heeft ook een conserverende werking. Het is verkrijgbaar als een pot met korrels in sommige supermarkten, de drogist, de toko of een ‘brouwmarkt’, waar men artikelen verkoopt voor het zelf maken van alcoholische dranken. Het wordt geadviseerd om het zuur apart te mengen met wat warm sap of water en pas toe te voegen aan de siroop als beide vloeistoffen zijn afgekoeld, omdat de siroop anders troebel kan worden. Persoonlijk vind ik dat niet zo spannend, want puur sap is vaak toch niet kraakhelder, en ik kies de makkelijke weg van het samen met de suiker oplossen in de siroop. Qua smaak maakt het niet uit. Berg citroenzuur goed op en zorg dat de kinderen er niet bij kunnen. Het is erg geconcentreerd en bijtend.

Fruitsap kan je op twee manieren maken, namelijk met een koude en warme methode. De koude methode geeft een beter resultaat, omdat de smaak beter behouden blijft. Het sap wordt zonder te verhitten uit het fruit gehaald. Ik gebruik zelf een sapcentrifuge, maar je kunt het fruit ook uitpersen of met een blender verpulveren, om het daarna te zeven. Bij de warme methode wordt het fruit enige tijd met water verhit om zoveel mogelijk sap uit het fruit te krijgen. En gebruik vooral vers fruit. Oud fruit is niet meer zo lekker en er zit ook niet meer veel sap in.

Aardbeisiroop toen de weckflessen op waren

Om de siroop zo helder mogelijk te maken, kan deze worden gezeefd met behulp van een kaasdoek of fijn geweven theedoek. Als je dit doet, wring deze dan niet uit, maar laat alles rustig een paar uur hangen. Als je het sap eruit wringt wordt de siroop mogelijk ook troebel. Ik doe dit alleen als ik de pulp uit de centrifuge nog verder wil laten uitlekken. Bij erg nat fruit is dit soms nodig. Bij de ananassiroop deed ik dat ook, want uit een ananas komt niet zoveel sap; ik had er drie nodig voor een liter sap.

Behalve sap zit er suiker in siroop. Erg veel suiker. Laat vooral de oudere kinderen zelf een zak suiker in de pan strooien, zodat die het ook even zien. Overigens speel ik wel met de hoeveelheid. Erg zoet fruit, zoals de aardbeien kunnen het met minder aan. Ik gebruikte zo’n 1200 gram suiker per liter. Overigens zit er in KC per 100 gram siroop ook 73 gram suiker (inclusief de fruitsuikers) en zijn veel andere zoete drankjes niet veel beter (als je het vergelijkt met aangemaakte siroop). En vlak gewoon fruitsap niet uit, want dat zit er ook vol mee. Ja, je kan nog beter water drinken, maar dan doen we nu eenmaal niet altijd en siroop is dan nog ideaal te noemen omdat je het zelf kan mengen. Persoonlijk hou ik erg van “dunne” siropen.




Overigens laat fruit met veel pectine (bv appels en veel bessen, zoals kruisbessen, zwarte bessen, bramen, etc) zich moeilijk verwerken tot siroop; voor je het weet zit je met een fles gelei. Om dit te verkomen mag het fruit beslist niet verwarmd worden. Pureer het fruit en laat het rustig uitlekken in een kaasdoek of theedoek. Los het citroenzuur op in heet water en laat dit eerst helemaal afkoelen voordat het bij het sap wordt gedaan. Los vervolgens de suiker er in op door te roeren. Dat duurt veel langer dan bij warm sap, maar het lukt wel.

Maken of kopen? Maken dus als het even kan! Het is echt een enorm verschil, ook als je de duurdere siropen zou kopen.

Algemeen recept voor vruchtensiroop:
1 liter sap
30 gr citroenzuur (eventueel slechts 20 gr voor zuur fruit, zoals citrusvruchten of zure bessen)
1,1 tot 1,5 kg (kristal)suiker (hangt ervan af hoe zoet het fruit zelf is)

Het is mogelijk om de suiker op te lossen in koud sap, maar het duurt veel langer. Ik warm het sap toch even kort op tot lauw, dus zonder te koken en net lang genoeg om de suiker erin op te lossen. Bij de warme methode wordt de siroop direct gemaakt nadat het sap gezeefd is en als het dus nog warm is.
Voeg het citroenzuur ook toe (of doe dit apart, zoals boven beschreven), roer goed en giet de siroop in goed schoongemaakte (weck)flessen. Werk hygiënisch en maak de flessen echt goed schoon, anders riskeer je een schimmel in de siroop of het gaat gisten. Als je iets lang wilt bewaren kook je de flessen het beste uit in een grote pan of vries de siroop gewoon in bakken in.

25 juni 2011

Gehaktballetjes in biersaus


Gehaktballetjes laten zich over het algemeen beroerd fotograferen, maar gehaktballen in biersaus maken pas echt een slecht plaatje. Het lukt me gewoon niet om dat appetijtelijk op de foto te zetten. Maar ze waren heerlijk en de bruine saus was lobbig en vol van smaak. Denk er wat Vlaamse friet en witlof bij en u kunt dat plaatje zelf wel bedenken. Een aanrader dus!

Gehaktballetjes in biersaus
Recept voor 4 personen

500 gr half-om-half gehakt
500 gr rundergehakt
2 eieren
4 beschuiten, fijngemalen, of paneermeel of broodkruim
1 pot peterselie, of een flinke hand aan blaadjes, gehakt
2 knoflooktenen, geperst
1 rode ui, gesnipperd
1 ons rauwe ham of spek, in fijne stukjes gesneden
2 volle tl mosterd
1 tl gedroogde tijm en 1 tl rozemarijn
1 tl kerrie
zout en peper

roomboter om in te bakken

voor de saus:
1 flesje donkerbruin abdijbier, bv Grimbergen Dubbel
200 ml runderbouillon, verhit
40 gr boter
40 gr bloem
1 tl mosterd
Zout, peper, 1 tl tijm
1 kleine el appelstroop

Voor de ballen alle ingrediënten mengen en er kleine of grote ballen van vormen. Bak ze in de boter rondom bruin, giet er een klein kopje water bij en stoof ze met het deksel op de pan in 20-30 minuten gaar. Kleine balletjes mogen uiteraard wat korter bakken.

Ondertussen de saus maken: Smelt de 40 gr boter in een kookpan en roer er de bloem bij. Meng dit goed. Giet er dan de hete bouillon bij en klop door met een garde zodat de vloeistof mooi bindt. Als het een gladde, maar dikke saus is geworden, met beetjes bier erbij schenken en goed blijven kloppen. Ik gebruikte niet al het bier, dus voorzichtig met het toevoegen. Blijf verdunnen totdat de dikte naar wens is.

Schep de balletjes uit de boter in de saus. Probeer zo min mogelijk vet mee te scheppen, want dat zal onaantrekkelijk bovenop de saus gaan drijven.

Oordeel van het smaakpanel: de balletjes werden goedgekeurd. De saus hebben we ze maar bespaard.



22 juni 2011

Sinaasappel semi-freddo met whisky


Met whisky? Véééél whisky! Na ons etentje zaten we even te rekenen en vonden het bij nader inzien schandelijk om onze gast na zijn ene biertje, maar inclusief het dessert, met de auto de weg op te sturen. Er zit bijna 1 glas whisky per persoon in. Ik heb dit recept weer van mijn schoonmoeder, die de hoeveelheid wijselijk halveert, maar dat heeft weer een ander nadeel. De drank zorgt er natuurlijk voor dat de slagroom niet teveel bevriest en nog goed te eten is. Het lukt wel met minder whisky, maar misschien moet het dessert dan eerst even 5 minuten op adem komen buiten de vriezer, voordat je het serveert. Maar met alle whisky is er niets mis mee. Voor de kinderen is het uiteraard buiten bereik.


Gebruik voor de meringue kant en klare schuimpjes of maak het zelf. Als je het zelf maakt, is het mooi om met een spuitzak smalle lijnen van 0,5 cm breed op de bakplaat te trekken. Deze zijn, zoals op de foto is te zien, mooi in stukjes te breken voor de versiering.
Het originele recept gaat uit van 200 gram meringue in totaal, maar dat is veel voor schuimpjes. Heel erg veel...

Sinaasappel semi-freddo met whisky
Recept voor 4 personen
Bron: Bord Bia - Irish Food Board – brochure Mooi&Mals 1

3 sinaasappels
50 gr suiker
100 ml whisky
150 gr meringue
250 ml slagroom

Boen de sinaasappels schoon en haal met een zesteur de schil van alle drie af. Een zesteur is een soort mesje/rasp om sliertjes van de schil te trekken. Als je dit niet hebt, kan je de schil er met een dunschiller af halen en vervolgens in smalle sliertjes snijden.
Pers de sinaasappels vervolgens uit.
Breng het sap met de suiker en schil aan de kook. Laat 2 minuten doorkoken. Haal dan de schil eruit, laat uitlekken en zet ze apart. Laat het sap verder tot 1/3 inkoken. Voeg de whisky toe en laat afkoelen.
Breek 100 gram meringue in stukjes. Klop de slagroom stijf. Meng het sap, slagroom en 100 gr meringue en schep dit in 4 glazen. Laat dit nog 3 a 4 uur bevriezen in de vriezer.
Voor het serveren de resterende meringue en de schilletjes erover verdelen.


19 juni 2011

Ontbijtkoek met twee soorten gember


“Weg van de supermarkt!” luidt het thema van het Foodblog Event deze maand. Onze host van www.eetschrijven.blogspot.com vraagt zich af of we ons voedsel ook nog wel bij slagers, groentewinkels en boerenmarkten betrekken, en wat we dan wel niet kopen. Halen we ons neus op voor het doorsnee aanbod in de supermarkt, of lopen we toch graag een blokje om voor iets extra’s?

Mijn supermarkt doet het lang niet gek en als je de verschillende supers combineert, kan je aan bijna alles komen. Ik heb weinig tijd en zal niet met mijn 3 kinderen, allemaal onder de drie jaar, op mijn gemak alle groente- en viswinkels af gaan. We hébben hier zelfs geen groenteman meer…. En de lokale slager deelt de toonbank met een bakker; dat is alsof de vishandel ook Italiaans ijs verkoopt. Bij die vishandel kom ik wél overigens. Ik kom af en toe op de boerenmarkt en in andere steden weet ik mijn speciale winkeltjes te vinden voor Belgisch bier, Thaise curry, tamarindesnoepjes en obscure Chinese snacks.

Maar mijn grote ergernis is dat de supermarkten geen meelsoorten verkopen, behalve bloem. In elk ander land vind je een overweldigende keuze aan spelt-, rogge- en tarwemeel in tientallen typenummers, maar wij hebben …. bloem. Onbegrijpelijk. Een cake kan je ermee bakken, maar brood is geen optie. Op naar de boerenmarkt of molenaar dus. Huize Marsepein loopt op dit moment erg weg met roggemeel. Niet alleen maken we er knäckebröd van, maar we gebruiken het de laatste tijd ook in pizzadeeg (50% rogge en 50% tarwemeel). En het is natuurlijk onmisbaar in ontbijtkoek:

Ontbijtkoek met twee soorten gember

300 gr vloeibare honing
150 gr donkerbruine basterdsuiker
120 ml kokend water
300 gr roggemeel (absoluut geen gewone bloem)
1 tl zout
1 zakje bakpoeder
40 ml rum, cognac of whisky
1 flinke el anijspoeder
½ el kaneel
1 tl foelie
½ tl kruidnagel
50 gr verse, schoongemaakte gember, fijn geraspt
130 gr stemgember in plakjes
Boter om in te vetten, bloem om de vorm te bestuiven (of bekleed de vorm met bakpapier)


Doe de honing en suiker in een mengkom en voeg het hete water toe. Roer het goed totdat de suiker is opgelost. Voeg ook de drank toe.
Vet een cakevorm in met boter en bestuif met bloem, of doe er bakpapier in. Verwarm de oven voor op 180 graden (heteluchtoven is 20 graden lager).
Als het mengsel is afgekoeld tot lauw, alle andere ingrediënten, behalve de stemgember, toevoegen en goed mengen. Het lijkt dan op een dik cakebeslag.
Leg de plakjes stemgember in de vorm en giet het beslag erop. Zet in de oven voor 50 a 60 minuten. Test de koek met een satéprikker; als die er droog uitkomt, is de koek gaar.

Laat de koek een half uur in de vorm staan om af te koelen, stort hem dan en laat hem op zijn kop verder afkoelen. Verpak de koek daarna in folie en, nu het belangrijkste, laat dit drie dagen rusten voordat het wordt aangesneden. Vers is de koek niet bijzonder, maar na drie dagen is het heerlijk.

Andere recepten voor ontbijtkoek stonden hier en hier.

17 juni 2011

Polpette in salsa al pomodoro


Ik had al meerdere recepten voor gehaktballetjes in tomatensaus geprobeerd, maar had steeds het idee dat het beter kon. Totdat ik dit recept zag. Ik had niet alles in huis, er zijn wat originele ingrediënten gesneuveld of vervangen, maar dit is het. Deze houden we erin en is eindelijk blogwaardig! Want jullie dachten toch niet dat alles rücksichtslos het net werd opgegooid? Laat staan dat het hier altijd goed gaat…

Polpette in salsa al pomodoro
Recept voor 500 gr pasta
Bron: bewerkt recept uit de Australian Gourmet Traveller/ May 2011

Salsa al pomodoro:
80 ml olijfolie
1 teen knoflook, gesnipperd
½ tl chilivlokken
1 liter gezeefde tomaten
200 ml kippenbouillon
10 blaadjes basilicum, gescheurd
1 tl gedroogde oregano

Gehaktballetjes:
100 ml melk
3 witte boterhammen of ander wit brood, zonder korst (80 gr)
300 gr half-om-half gehakt
250 gr kipfilet, tot gehakt vermalen
Olijfolie
1 uitje, gesnipperd
2 tenen knoflook, gesnipperd
50 gr ontbijtspek, fijngehakt
2 ansjovisfilets uit blik, gehakt
1 tl gedroogde rozemarijn of één takje verse rozemarijn, gehakt     
75 ml witte wijn
1 plantje peterselie, alleen de blaadjes, of 250 ml los gestapelde blaadjes
50 gr parmezaan
½ tl nootmuskaat


Voor de salsa al pomodoro, de olie verhitten in een koekenpan. Voeg de knoflook en chilivlokken toe en fruit deze op middelhoog vuur (1-2 minuten). Voeg de tomaten, bouillon, oregano en basilicum toe en laat dit op zacht vuur 45 minuten tot een uur pruttelen.

Voor de gehaktballetjes het brood weken in de melk. Ondertussen de ui en knoflook fruiten in een pan (7-10 minuten). Voeg het spek, ansjovis en rozemarijn toe en bak zachtjes tot de ansjovis is gesmolten (8-10 minuten). Voeg de wijn toe en laat iets verdampen. Haal de pan van het vuur.
Knijp het brood uit en gooi de melk weg. Voeg alle ingrediënten voor het gehakt samen en rol ze tot balletjes ter grootte van een walnoot.

Bak de balletjes in een koekenpan met olie bruin en gaar. Voeg de balletjes toe aan de tomatensaus. Serveer met pasta.

Oordeel van het smaakpanel: het heeft hen niet bereikt. Het was bedoeld als avondeten, maar die dag vierden we de verjaardag van de tweeling en aan het einde van de middag bleek dit opeens een perfect hapje te zijn.